GLÜTENSİZ HAYAT

Glüten;  çölyak hastalığına yol açan bitkisel proteindir. Bu hastalıktan muzdarip olan kişilerde, ince bağırsakların iç kısmı bu proteine karşı aşırı duyarlılık görülmekte; gaz, şişkinlik, ishal, kansızlık, yorgunluk, karın ağrısı ve kilo kaybı ile seyreden ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen alerjik bir tablo karşımıza çıkmaktadır. “Glüten intoleransı” ise farklı bir durumdur. Glüten intoleransında, Çölyak hastalığından farklı olarak, halsizlik, yorgunluk, bitkinlik, gaz, şişkinlik gibi sindirim sistemi şikâyetleri ile migren benzeri baş ağrıları, genel bir yorgunluk hali, eklem ve kas ağrıları, ödem ve benzeri sorunlar ortaya çıkabiliyor. Hatta bazılarında temel sorun “ödem, şişkinlik, yorgunluk, gaz” olabiliyor. 

 

Glütensiz diyet; işte bu şikayetlere yol açan bitkisel proteini dışlayan bir beslenme tarzını benimsemek anlamına geliyor. Glüten proteini en çok buğday, arpa, çavdar gibi tahıl grubu yiyeceklerde bulunmaktadır, bu nedenle glütensiz diyet programları “tahıl ürünlerini sınırlayarak” başlıyor. Neredeyse elli yıldan bir süredir gastroentereloglar –mide bağırsak sistemi uzmanları- “glüten free” diyetleri zaten uyguluyorlar. Ancak buradaki amaç “zayıflama” değil, “sağlık/tedavi/zindelik ” amacını taşıyor. Böylelikle hassaslaşan bağırsak florasını dengede tutarak, bahsedilen şikayetleri azaltmak amaçlanıyor.

Glütensiz beslenmek yeni bir kavram değil, modern tıbbın da ilk kullandığı diyetlerden biridir.

Bilinen Çölyak hastalığınız varsa ya da “glüten intoleransı” şikayetleriniz bulunuyorsa veya sadece yazı hafif geçirmek ve kış sezonuna hazırlanmak için “glütensiz (glutenfree)” menümüzü tüketmenizi önermekteyiz.

ÇÖLYAK HASTASI MISINIZ? GLÜTENE TOLERANSINIZ MI AZ?
Glüten intoleransında sorun çölyak hastalığında olduğu gibi tipik bir alerjik tepki değildir.  Eğer bu kişilerde “glütensiz bir beslenme planı” uygulanıp, gıda planlarından ekmek, makarna, bulgur pilavı, buğday, çavdar, arpa, yulaf ve benzeri diğer besinleri uzaklaştırılırsa; yukarıda anlatılan belirtilerde az ya da çok –kişiye göre değişiyor- iyiye gitme durumu görülüyor.


GLÜTENSİZ DiYET ZAYIFLATIR MI?
Glüten intoleransının olduğu söylenerek size glüten içermeyen bir diyet verilecek edilecek olursa beslenme planınızdan otomatik olarak unlu, nişastalı her türlü yiyeceği, malt, malt unu ve benzeri besinleri çıkarmak zorunda kalıyorsunuz. Neticede ciddi bir “karbonhidrat kısıtlaması” yani “kalori tasarrufu” yapmak zorunda kalacağınız için, bir miktar kilo vermeniz sürpriz olmuyor. Kısacası “glüteni” sınırlamak, unu, nişastayı ve her türlü tahılı azaltıp “kalori girişini azaltmakla” ilgili de olduğu için kilo vermenin önündeki direnci de yıkmış oluyorsunuz.

 
Kısacası glütensiz diyetleri bir “kilo verme” planından ziyade sağlıklı yaşamı destekleme ve hayat kalitesini arttırma yönünde yeniden planlanmış bir beslenme organizasyonu gibi düşünmek daha doğru olmaktadır. Diğer taraftan unu, nişastası sınırlanmış hayat aynı zamanda “glisemik yükü azaltılmış” bir plandır. 

UYGULAMA NASIL YAPILIYOR
Glütensiz diyet aynı zamanda bilinen ekmekleri kullanmanızı yasaklıyor. Tabiî ki diyette glütensiz ekmek alternatifleriniz mevcut. Pirinç ve patates unundan üretilen ekmekler, mısır ve pirinçten yapılan gevrekler, yine pirinç, mısır ya da benzerlerinden yapılmış makarnalar ile greçka (karabuğday) da tüketebiliyorsunuz. Yani karbonhidrat tamamen kesilmemekte; kaynağı pirinç ve patates ve karabuğday olarak değiştirilmektedir.

 
Gofretler, çerez ve krakerler, kızarmış patates, makarnalar, hazır çorbalar, hazır soslar, işlenmiş etler, et suları, malt içerikli besinler ve içecekler glüten içerdikleri için beslenme planının dışında tutulması lazım gelen yiyeceklerdir. Örnek glütensiz menü planımız aşağıdaki gibi olmaktadır:

KAHVALTI ARA 1 ÖĞLEN ARA 2 AKŞAM KALORİ
1. Gün Biberli Omlet Dilimleri Enerji Topları Tzatziki (Cacıki) Kiraz & Yoğurt Beluga Mercimeği 1221 kCal
Lor Peyniri Pazı & Barbunyalı Bol Yeşil Salata Kakuleli Pirinç Pilavı
Zeytin    
Söğüş Domates & Salatalık    
2. Gün Haşlanmış Yumurta Avokado Tatlısı Kabak & Bol Yeşillikli Mücver Kuru Kayısı & Kuru Erik & Kayısı Çekirdeği Karışımı Ayran Aşı 1182 kCal
Keçi Ezine Peyniri Yoğurt Sos   Tavuk Hassleback
Zeytin     Izgara

Buharda Sebze

Söğüş Domates & Salatalık      
3. Gün Haşlanmış Yumurta Ayran & Beyaz Leblebi Yayla Çorbası Şekersiz Yeşil Elma Mercimek Ağırlıklı Sebze Çorbası 1230 kCal
Beyaz Peynir Patlıcanlı Köfte Fırın   Maş Fasulyeli Kırmızı Lahana Salatası
Zeytin Sebzeli Pirinç Pilavı    
Söğüş Domates & Salatalık      
4. Gün Sebzeli Omlet Dilimleri Ceviz & Çiğ Fındık Uskumru Buğulama Kırmızı Erik & Yoğurt Semizotu Salatası 1170 kCal
Lor Peyniri   Bol Yeşil Salata   Şaklık Kebabı (Soğanlı Rus Kebabı)
Zeytin       Elma Patates Fırın
Söğüş Domates & Salatalık        

Daha ölçülü kalmanız ve yiyeceklerle bedeniniz arasında bir orta yol bulmanız için “glütensiz beslenme”ye geçmenizi tavsiye ederiz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir